Hüquqi şәxslәrdәn vergilәr üzrә borcların vә faizlәrin alınması Qaydalarının tәsdiq edilmәsi barәdә Azәrbaycan Respublikasının Nazirlәr Kabinetinin Qәrarı

"Azәrbaycan Respublikası Vergi Mәcәllәsinin tәsdiq edilmәsi, qüvvәyә minmәsi vә bununla bağlı hüquqi tәnzimlәmә mәsәlәlәri haqqında" Azәrbaycan Respublikası Qanununun vә bu Qanunla tәsdiq edilmiş Azәrbaycan Respublikası Vergi Mәcәllәsinin tәtbiq edilmәsi barәdә" Azәrbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 30 avqust tarixli 393 nömrәli Fәrmanının icrasını tәmin etmәk mәqsәdi ilә Azәrbaycan Respublikasının Nazirlәr Kabineti qәrara alır:

1. "Hüquqi şәxslәrdәn vergilәr üzrә borcların vә faizlәrin alınması Qaydaları" tәsdiq edilsin (әlavә olunur).

2. Bu qәrar imzalandığı gündәn qüvvәyә minir.

Hüquqi şәxslәrdәn vergilәr üzrә borcların vә faizlәrin alınması Qaydaları

Bu Qaydalar Azәrbaycan Respublikası Vergi Mәcәllәsinin 65.2-ci maddәsinә vә digәr qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq vergi orqanları tәrәfindәn hü-quqi şәxslәrdәn (bundan sonra-vergi ödәyicilәri) vergilәr üzrә borcların vә faizlәrin (bundan sonra-vergi borcları) alınması qaydalarını müәyyәn edir.

1. Ümumi müddәalar
1.1. Vergi ödәyicisinin vergi qanunvericiliyindә göstәrilәn hallarda vә qaydada müәyyәn edilәn vergilәri ödәmәk vәzifәsi onun vergi öhdәliyi hesab olunur.

1.2. Azәrbaycan Respublikasının Vergi Mәcәllәsi ilә hәr bir vergiyә dair ödәnilmә müddәtlәri müәyyәn edilir.

1.3. Vergi öhdәliklәrinin yerinә yetirilmәsi ödәnilmәli olan vergi mәblәğinin müәyyәn edilmiş müddәtdә vә qaydada ödәnilmәsidir. Vergi ödәyicisinin hesabında vә kassasında vәsaitin, habelә әmlakın olub-olmamasından asılı olmayaraq onun tәrәfindәn vergi öhdәliklәrinin yerinә yetirilmәsi mәcburidir.

1.4. Vergi orqanları vergiyә cәlb edilәn hesabat dövrü qurtardıqdan sonra 3 il әrzindә vergi ödәyicisinin vergi borclarını vә maliyyә sanksiyalarını hesablamaq vә hesablanmış mәblәği yenidәn hesablamaq, vergi borclarının vә maliyyә sanksiyalarının hesablanmış (yenidәn hesablanmış) mәblәğini vergiyә cәlb edilәn hesabat dövrü qurtardıqdan sonra 5 il әrzindә tutmaq hüququna malikdirlәr.

1.5. Azәrbaycan Respublikasının Vergi Mәcәllәsinә uyğun olaraq vergilәrin ödәnilmә müddәtinin dәyişdirilmәsi mövcud olan öhdәliyi lәğv etmir vә yeni vergi öhdәliyi yaratmır.

1.6. Vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görә tәtbiq edilmiş maliyyә sanksiyalarının alınması mövcud qanunvericiliklә müәyyәn edilmiş qaydada tәnzimlәnir.


2. Vergilәr üzrә borclar vә faizlәr
2.1. Vergilәr üzrә vә ya hәr bir vergi növü üzrә qanunla müәyyәn edilmiş müddәtlәrdә (vergi öhdәliklәrinin yerinә yetirilmәsi müddәtlәrinin sәlahiyyәtli orqan tәrәfindәn dәyişdirilmәsi halları istisna olmaqla) vergi ödәyicisi tәrәfindәn vergi öhdәliklәrinin yerinә yetirilmәmәsi vergi borcunun yaranmasına sәbәb olur.

2.2. Vergini qanunla müәyyәn edilmiş qaydada ödәnilmәsi müddәtindәn sonrakı ilk 90 gün әrzindә hәr bir ötmüş gün üçün vergi ödәyicisindәn vaxtında ödәnilmәmiş vergi vә ödәniş mәblәğinin 0,05 faizi mәblәğindә faiz tutulur.

2.3. Verginin ödәnilmәsi müddәtinin gecikdirilmәsinin 91-ci günündәn başlayaraq hәr bir ötmüş gün üçün vergi ödәyicisindәn vә vaxtında ödәnilmәmiş vergi vә ödәniş mәblәğinin 0,1 faizi mәblәğindә faiz tutulur.

2.4. Azәrbaycan Respublikası Vergi Mәcәllәsinin 59.1-ci vә 59.2-ci maddәlәrindә müәyyәn edilmiş faiz yoxlama nәticәsindә aşkar edilmiş vaxtında ödәnilmәmiş vergi mәblәğlәrinә vә vergilәr üzrә avans ödәnişlәrinә münasibәtdә bütün ötmüş müddәtә ancaq bir ildәn çox olmamaq şәrti ilә tәtbiq edilir.

2.5. Vergilәr üzrә yaranmış borc aşağıdakı sıra qaydası ilә ödәnilir: hesablanmış verginin mәblәği;
hesablanmış faizlәrin mәblәği;

maliyyә sanksiyalarının mәblәği.


3. Hüquqi şәxslәrdәn vergi borclarının alınması qaydası 3.1. Azәrbaycan Respublikasının Vergi Mәcәllәsi ilә müәyyәn edilmiş qaydada vә hallarda hesablanmış vә ya yenidәn hesablanmış vergilәrin vә faizlәrin ödәnilmәsinә dair bildiriş vergi orqanı tәrәfindәn 5 gün müddәtindә vergi ödәyicisinә göndәrilir.
Vergi mәblәğinin hesablanması, konkret hesabat dövrü üçün vergi ödәyicisinin ödәmәli olduğu vergi mәblәğinin vergi orqanının uçot sәnәdlәrindә qeyd edilmәsi demәkdir. Hesablanmış vergi mәblәğlәrinin vergi orqanı tәrәfindәn Azәrbaycan Respublikasının Vergi Mәcәllәsi ilә müәyyәn edilmiş hallarda yenidәn hesablanaraq uçot sәnәdlәrindә qeyd edilmәsi dә verginin hesablanması demәkdir.

3.2. Hesablanmış vergilәr vә faizlәr vergi ödәyicisi tәrәfindәn bildirişdә göstәrilәn müddәtdә ödәnilmәdiyi halda, vergi orqanı vergi ödәyicisinin hesablaşma, valyuta vә digәr hesablarından vergilәr üzrә borcların vә faizlәrin dövlәt büdcәsinә alınması üçün banklara vә ya digәr kredit tәşkilatlarına icra sәnәdi olan sәrәncam verir.

3.3. Banklar vә digәr kredit tәşkilatları vergi ödәyicilәrinin bank hesabları üzrә tәqdim edilmiş icra sәnәdlәrini Azәrbaycan Respublikasının Mülki Mәcәllәsindә nәzәrdә tutulmuş ödәnişlәrin icra növbәliyi qaydasında icra edirlәr.
İcra sәnәdi vergi ödәyicisinin bankdakı valyuta hesabı üzrә tәqdim edildikdә, kredit tәşkilatı hәmin gün Milli Bankın müәyyәn etdiyi rәsmi mәzәnnә ilә sәrәncamda göstәrilәn mәblәğin 105 faizinәdәk hesabdakı valyuta vәsaitini dondurur. Valyuta vәsaiti vergi ödәyicisi tәrәfindәn manata konvertasiya edildikdәn sonra sәrәncam icra olunur.

3.4. Vergi ödәyicisi vergi öhdәliyini Vergi Mәcәllәsi ilә müәyyәn edilmiş müddәtdәn sonrakı 3 ay әrzindә yerinә yetirmәdikdә bu öhdәliyin yerinә ye-tirilmәsini tә`min etmәk üsulu kimi onun әmlakı siyahıya alına bilәr.

3.5. Әmlakın siyahıya alınması vergi ödәyicisinin öz әmlakı barәsindә hüquqlarının elә mәhdudlaşdırılmasıdır ki, bu zaman vergi ödәyicisi siyahıya alınmış әmlaka vә ya onun bir hissәsinә sәrәncam vermәk hüququna malik olmur, hәmin әmlaka sahiblik vә ondan istifadә edilmәsi vergi orqanının nәzarәti ilә hәyata keçirilir.

3.6. Vergi ödәyicisinin vergi borclarını ödәmәkdәn boyun qaçırması barәdә vergi orqanının kifayәt qәdәr әsası olduqda vergi ödәyicisinә müvafiq tәlәbnamә göndәrmәklә eyni zamanda ondan vergi borclarını dәrhal ödәmәyi tәlәb edә bilәr. Vergi ödәyicisi vergi borclarını ödәmәdikdә, vergi orqanı özünün әsaslandırılmış qәrarı әsasında vergi ödәyicisinin әmlakının siyahıya alınmasını hәyata keçirә bilәr.


4. Әmlakın siyahıya alınması qaydası
4.1. Әmlakın siyahıya alınması vergi orqanının rәhbәrinin vergi ödәyicisinin әmlakının siyahıya alınması haqqında qәrarına әsasәn hәyata keçirilir. Qәrarda vergi ödәyicisinin adı vә әmlakının yerlәşdiyi ünvan göstәrilir.

4.2. Tә`xirәsalınmaz hallar istisna olmaqla gecә vaxtı әmlakın siyahıya alınmasına (axşam saat 20.00-dan sәhәr saat 8.00-dәk) yol verilmir.

4.3. Әmlakın siyahıya alınması vergi ödәyicisinin, habelә müşahidәçilәrin vә zәruri hallarda mütәxәssislәrin iştirakı ilә vergi orqanı tәrәfindәn hәyata keçirilir.
Әmlakın siyahıya alınmasını hәyata keçirәn vergi orqanı vergi ödәyicisinin (onun qanuni vә (vә ya) sәlahiyyәtli nümayәndәsinin) әmlakın siyahıya alınması prosesindә iştirak etmәsinә icazә vermәmәyә sәlahiyyәtli deyildir. Әmlakın siyahıya alınması prosesindә müşahidәçilәrә, mütәxәssis kimi iştirak edәn şәxslәrә, hәmçinin vergi ödәyicisinә (onun nümayәndәsinә) onların hüquq vә vәzifәlәri izah edilmәlidir.

4.4. Әmlakın siyahıya alınmasını hәyata keçirәn vergi orqanının vәzifәli şәxslәri vergi ödәyicisinә (onun nümayәndәsinә) siyahıya alınma haqqında ver-gi orqanının rәhbәrinin qәrarını vә özlәrinin sәlahiyyәtlәrini tәsdiq edәn sәnәdi tәqdim etmәlidirlәr.

4.5. Yalnız vergi öhdәliyinin yerinә yetirilmәsi üçün zәruri vә kifayәt olan әmlak siyahıya alına bilәr.

4.6. Әmlakın siyahıya alınması aşağıdakı ardıcıllıqla hәyata keçirilir:

nağd pul vәsaitlәri;

bilavasitә mәhsulların (malların) istehsalında iştirak etmәyәn әmlak (qiymәtli kağızlar, valyuta dәyәrlilәri, qeyri-istehsal binaları, minik avtonәqliyyatı, xidmәt otaqlarının dizayn әşyaları vә s.);

hazır mәhsullar (mallar), habelә istehsalda iştirak etmәyәn vә (vә ya) bilavasitә istehsalda iştirakı nәzәrdә tutulmayan digәr maddi qiymәtlilәr;

istehsalda bilavasitә iştirakı nәzәrdә tutulmuş xammal vә materiallar, habelә dәzgahlar, avadanlıqlar, binalar, qurğular vә digәr әsas vәsaitlәr;

digәr әmlaklar.

Girov qoyulmuş, digәr şәkildә yüklәnmiş vә qanunvericiliyә müvafiq qaydada üzәrinә hәbs qoyulmuş әmlaklar siyahıya alınmır.

4.7. Siyahıya alınma zamanı vergi orqanının vәzifәli şәxslәri tәrәfindәn әmlakın siyahıya alınması haqqında protokol tәrtib edilir, siyahıya alınmış әmlakın siyahısı tәrtib edilir vә bu siyahı protokola әlavә olunur. Siyahıda әmlakın dәqiq adı, sayı, fәrdi әlamәtlәri, mümkün olduqda qiymәtlәri göstәrilmәklә әmlak tam tәsvir edilir. Siyahıya alınan bütün әmlak müşahidә-çilәrә vә vergi ödәyicisinә (onun nümayәndәsinә) baxış üçün tәqdim edilir.

4.8. Vergi ödәyicisinin Azәrbaycan Respublikası Vergi Mәcәllәsinin müddәalarını vә bu Qaydaları pozaraq siyahıya alınmış әmlaka dair bağladığı әqdlәr e`tibarsız sayılır.

4.9. Vergi ödәyicisinin siyahıya alınmış әmlakı dövlәt qeydiyyatına alındığı halda, bu әmlakın siyahıya alınması barәdә hәmin әmlakın dövlәt qeydiyyatını aparan müvafiq orqana mә`lumat verilir.

4.10. Siyahıya alınmış әmlak müvafiq aktla vergi ödәyicisinә mәs`ul saxlanmaya tәhvil verilә bilәr. Vergi ödәyicisinin әmlakının mәs`ul saxlanmaya qәbul edilmәsindәn imtina etdiyi vә ya vergi ödәyicisinin malları saxlamaq üçün müvafiq şәraiti olmadığı hallarda, siyahıya alınmış әmlak vergi orqanı tәrәfindәn müәyyәn edilmiş yerdә mәs`ul saxlanmaya tәhvil verilә bilәr.
Әmlakı mәs`ul saxlanmaya qәbul etmiş şәxs (orqan) siyahıya alınmış әmlakın özgәninkilәşdirilmәsinә, israf edilmәsinә, gizlәdilmәsinә, dәyişdirilmәsinә görә Azәrbaycan Respublikasının qanunvericiliyinә uyğun olaraq mәs`uliyyәt daşıdığı barәdә xәbәrdar edilmәlidir.

4.11. Әmlakın siyahıya alınması haqqında qәrar qanunla müәyyәn edilmiş qaydada lәğv edildiyi andan, yaxud vergi öhdәliyinin yerinә yetirildiyi andan öz qüvvәsini itirir.

4.12. Siyahıya alınma prosesindә vә ya siyahıya alınmadan sonrakı dövrlәrdә vergi ödәyicisi tәrәfindәn vergi borcunun büdcәyә ödәnişi hәyata keçirilә bilәr. Ödәniş qismәn hәyata keçirildiyi halda әlavә protokol tәrtib edilmәli, vergi borcundan ödәnilmiş mәblәği tәsdiq edәn sәnәd protokola әlavә edilmәklә ödәnilmiş mәblәğ dәyәrindә әmlak siyahıdan çıxarılmalıdır.

4.13. Vergi ödәyicisinin әmlakı siyahıya alındıqdan sonra 60 gün müddәtindә vergi borcları ödәnilmәdikdә, vergi öhdәliyinin icrasının tә`min olunması mәqsәdi ilә vergi orqanı zәruri vә kifayәt olan hәcmdә siyahıya alınmış әmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hәrracda asatılması barәdә mәhkәmәyә müraciәt edir.

4.14. Vergi ödәyicisinin siyahıya alınmış әmlakının ixtisaslaşdırılmış açıq hәrraclarda satılması haqqında mәhkәmәnin qәrarı qüvvәyә mindikdәn sonra hәmin әmlak Azәrbaycan Respublikası Nazirlәr Kabinetinin tәsdiq etdiyi qaydalara uyğun olaraq satılır.

4.15. Әmlakın satılmasından әldә edilәn mәblәğlәr әvvәlcә tәnbeh tәdbirinin yönәldilmәsi vә әmlakın satışı üzrә xәrclәrin, sonra isә hesablanmış vergi borclarının, faizlәrin vә maliyyә sanksiyalarının ödәnilmәsinә yönәldilir. Vәsaitin qalan hissәsi 3 bank günü әrzindә vergi ödәyicisinә qaytarılır.

4.16. Siyahıya alınmış әmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hәrracda satışında vergi orqanlarının vәzifәli şәxslәrinin vә ya digәr işçilәrinin bilavasitә vә ya dolayısı ilә iştirak etmәsinә yol verilmir.

4.17. Vergi ödәyicisinin vergi borcları siyahıya alınmış әmlakın satışından sonra yerinә yetirilmәmiş qaldıqda, başqa ad altında fәaliyyәt göstәrәn, lakin mәhkәmәnin qәrarı әsasında hәmin vergi ödәyicisinә mәxsus olması müәyyәn edilәn vә Vergi Mәcәllәsindә müәyyәn edilmiş qaydada siyahıya alınma tәtbiq edildiyi gündәn әvvәlki 3 illik dövr әrzindә aparılmış әmәliyyatda onun aktivlәrini almış şәxs, aldığı aktivlәrin dәyәrindәn bu cür aktivlәrә görә ödәdiyi hәr hansı mәblәğlәr çıxılandan sonra qalan mәblәğdә vergi ödәyicisinin öhdәliklәri üzrә birgә mәs`uliyyәt daşıyır.


5. Yekun müddәalar
5.1. Vergi ödәyicisinin әmlakının siyahıya alınması haqqında qәrarın, әmlakın siyahıya alınması haqqında protokolun vә siyahıya alınmış әmlakın mәs`ul saxlanmaya verilmәsi haqqında aktın forması Vergilәr Nazirliyi tәrәfindәn tәsdiq edilir.

5.2. Hüquqi şәxsin vergi vә faizlәr üzrә borcları onun nizamnamә fondunun 10 faizindәn artıq olarsa, vergi orqanı hüquqi şәxsin iflas prosesinә başlanması üçün mәhkәmәyә müraciәt edә bilәr.